Skip to main content

Posts

Африканын жарандык поэзиясы

“Азаттык” дүйнө элдеринин күнүмдүк турмушундагы, адабият, поэзия, кино, музыкасындагы кызыктуу тенденциялар, окуялар жөнүндө “Миң кырдуу дүйнө” аттуу жаңы түрмөгүн баштады. Алгачкы чыгарылышында мен Африкадагы айрым элдердин “граждандык поэзиясы” тууралуу баяндадым .

Photo-report: Балалык менен жолугушуу

Мен жакында үй-бүлөм менен Кыргызстанга барып келдим. Акыркы жолу мекенимдин абасын жутуп, нанын жеп, ажайып кооз тоолорун көргөнүмө, эч тойбос суусунан ичкениме дээрлик эки жыл болуп калган эле. Айылда ата-энемди көрүп, бир жыргадым. Лейлектин Көк-Таш айылында кайын журтум жашайт. Ал жерде жубайым экөөбүз чыгып, айылдын жаш балдары менен чана тептик!!! :) Эми бул жакта экөөлөп тартып калган сүрөттөрдөн отчет-баянды көргүлө. 8-класстын окуучусу Нурсултандын чыгармачылыгы - коньки! Мындай конькини мен көрө элек болчумун. Айылдагы жаш балдар, чоң шаарлардагылардан айырмаланып, кымбат баалуу спорт-дүкөндөрүнө бара алышпайт, профессионалдык коньки, лыжа сатып алганга мүмкүнчүлүгү жок. Бирок жок десе, жок экен деп отура бербей, өздөрү телевизордон көргөнүн жасап алышкан. Балдар баары чурулдашып, мага конькини кантип кийип, кантип тепкенди көрсөтүп жатышат. Мен бир аракет кылып көрдүм, болбоду - практика жетишпейт экен :) Балдар катарга туруп алып, баары бирдей чанага жыгылышат. Менин эле...

У.Дэниэлс: Мени адамдын тагдыры кызыктырат

Кандай гана илдет болбосун, анын жузу дени сак адамга жат, чоочун, трагедиялуу корунот... Озгочо жаш балдар оорубасын... Бирок андан кача албайт экенсин. Мындан 4 жыл мурда дуйнодо ар бир 30 секундада бирден жаш бала безгектен (малярия) коз жумуп турган. Олгондордун копчулугу Африкада. Уиллиям Дэниэлс ошол безгектин курмандыктарын, алардын омурун сактап калууга жасалып жаткан аракетти фото пленкага жаздырып, тартып жургонуно коп болду. Мына бул жердеги суроту учун ал учурунда дуйнодогу фотожурналисттердин эн абройлуу сыйлыгын да уткан эле. Франциялык бул фотожурналист менен мен алгач Кыргызстан эки ирет (ал туберкулезду, эки ынкылапты, экологиялык оор абалды тарткан) жолуккам. Кийинчерээк Парижде коруштук. Анан кечээ Безгекке каршы курошуунун дуйнолук кунундо ага Парижге телефон чалдым. Чарчанкы суйлоду. Граждандык согуш болуп жаткан Ливиядан эми эле келген экен, оор сапар болду дейт. Аны менен интервьюну бул жерден окугула. ( Суротто: Уганда - Безгекке чалдыккан киши оорулуу бөбөгү м...

Жаштарды айылга чакырган эне

Мен жакында эс алганы Лейлекке ата-энеме барып келдим. Күн аябай суук болду. Ал жактын эли кыйынчылыктарга карабай, бир топ эле оокатын оңдоп алыптыр. Мал багып сатуу өзүнчө бир чоң бизнеске айланып кетиптир. Жакшы саан уйду эки жыл мурда 15 миң сом болот деп уккан элем. Быйыл 50 миңден сатышат экен - жагымдуу таң калтырат :) Малдын баарын тажиктер алып кетишет экен. Ал жакта өздөрүнүн элине этин сатабы, же андан ары Иранга айдайбы - аны териштире албадым. Бирок андан жергиликтүү эл бир топ пайда көрүп жаткан экен. Мына ошондой энелердин бири Бүайлар Сулайманова менен Көк-Таш айылында маектешкен элем. Аны "Азаттыктан" кеңири окуп, уксаңар болот. Отчетум ушул жерде :)

"Данисте": Баткенде төрөттөн өлгөндөр эмне үчүн көбөйдү?

Дагы көпкө жоголуп кеткениме үзүр. Кыргызстанга барып келдим. Ата-энемди, туугандарды, досторду көрдүм. Айылды көрдүм... Көп нерсе мурдагыдай, дагы көп нерсе өзгөрүптүр. Айылга барганым жөнүндө отчетту өзүнчө жазайын. Азырынча "Данистеден" дагы бир шиңгил. Бул жолу алыскы Баткен облусунан келген мыкты радио-баян болот. Айрым айылдарда оорукана эмес, бир дарыгери да жок. Мына ошондой жерлерде адам ооруса, өзгөчө төрөт учуру келген аялдар кантишет? Жеңиш Айдаровдун макаласына шилтеме бул жакта!

"Данистеден" бир шиңгил

Мен начар блоггер окшойм. Үч айдан ашык убакыттан бери блогумду жетимсиретип, бир да сап жазган жокмун. Буга себеп көп. Чынында жаза турган нерсе деле жок болчу... Кээде бул жерге өзүм "Азаттыкта" жазган макалаларды да коюп турам. Бүгүн жеке өзүмдүн эмес, бир кесиптешим менен бирге даярдаган макала тууралуу кабар берсем деген ниетим бар. Бул - биз "Азаттыкта" жаңы баштаган "Данисте" аттуу документалдуу баяндардын түрмөгүнө алгачкы салымын кошкон Эрнист Нурматовдун макаласы. "Данисте" келерки айда дагы бир көйгөйлүү проблеманы - 21-кылымда врачы-догдуру жок төрөгөн кыргызстандык аялдар жөнүндө айтып берет. Алар жыргаганынан минтип жатышкан жок. Борбордон алыс жайгашкан бир топ айыл-кыштактарда оорукана бери турсун, бир акушери да жок экенин билсеңиз керек. Ошолор жөнүндө Баткендеги кабарчыбыздын макаласы болот. Сөзсүз кабар берем.

Ч.Айтматов менен Б.Миңжылкиевди эскерүү концерти

Болот Миңжылкиев тирүү болгондо, быйыл апрелде 70 жашка чыкмак. Бирок кыргыздар анын юбилейин унутуп коюшту. Буга деле жүйөөлүү себептер бар эле - ыңкылап болуп кетти. Анын артынан эле Ошто тополоң башталды. Бирок улуу инсандын улуулугун унутпагандар баары бир чыгат экен. Кыргыз операсынын атасы менен бирге иштеген ырчы Тахира Менаждинова азыр Прагадагы операда ырдайт. Ал көптөн бери эле Болот Миңжылкиевди эскерүү кечесин Прагада уюштурууну пландап жүргөн. Керек болсо, бул үчүн Чыңгыз Айтматов менен да байланышып, экөө бирге уюштурабыз дешкен. Бирок... ага жетпей залкар жазуучунун көзү өтүп кетти. Ал өзү Миңжылкиевди эскерем деген кечесинде эми биз анын өзүн да эскергени бардык... Кыргыздын ушул эки алпын татар кызы эскерип, орус, чехтердин мен деген опера ырчыларын чакырды. Кеченин сценарийи Чыңгыз Айтматовдун акыркы романы ("Тоолор кулаганда" же "Вечная невеста") жана опера менен айкалыштырылып жазылган. Кудум, мунун баары бир чыгармадай сезилди. Мен ал кечеден ...